Zo lees je een Pokémon kaart: symbolen, series en zeldzaamheid uitgelegd

Onderaan elke Pokémonkaart staat een klein rijtje tekens: een icoontje, een lettertje, een nummer. Voor wie er niet mee is opgegroeid, lijkt het willekeurig. Het is het tegenovergestelde: die tekens vertellen je precies bij welke set de kaart hoort en hoe zeldzaam hij is. Zodra je dat kunt lezen, verandert het hele plaatje.

Het setsymbool: bij welke serie hoort de kaart

Rechtsonder op elke kaart (bij oudere kaarten soms rechtsboven) staat een klein pictogram, het setsymbool. Dat icoon is uniek per set en verandert dus met elke nieuwe release. Een set als Scarlet & Violet heeft een ander symbool dan Paradox Rift, ook al zijn het allebei moderne series. We hebben een apart artikel geschreven over de belangrijkste series en wat ze onderscheidt.

Het zeldzaamheidssymbool: cirkel, ruit, ster

Naast het setsymbool staat meestal ook een zeldzaamheidsteken. Bij de meeste moderne sets werkt dat zo:

Dit systeem gaat terug tot de oudere sets en geldt nog steeds voor Engelstalige kaarten. Bij moderne Japanse kaarten werkt het anders, daarover verderop meer.

Special rarities: ex, V, VMAX en illustration rare

Boven op dat basissysteem hebben moderne Engelstalige sets een extra laag zeldzaamheden, herkenbaar aan tekst onder de Pokémon-naam in plaats van alleen een symbool. Deze Hop's Zacian ex (sv9 128) is daar een voorbeeld van: de toevoeging "ex" geeft aan dat het om een special rarity gaat, met een sterkere aanval en meestal een opvallender illustratie dan een gewone kaart uit dezelfde set. Andere bekende varianten zijn V en VMAX, zoals deze Melmetal VMAX (PGO 048).

Naast deze spelmatige varianten bestaan er ook illustration rares en secret rares: kaarten met extra grote of volledige artwork, soms met een nummer dat hoger ligt dan de officiële setgrootte. Hoe die zeldzaamheid zich vertaalt naar waarde, lees je in ons artikel over waardebepaling.

Bij Japanse kaarten werkt het net iets anders

Pak je een moderne Japanse kaart erbij, zoals deze Panpour (sv11B 105), dan zie je geen "ex" of "VMAX" staan, maar een korte lettercode naast het kaartnummer: C, U, R, RR, AR, SR, SAR of UR. Dat is een ander systeem dan de Engelse tekst-aanduidingen hierboven, en de vertaling is niet altijd wat je zou verwachten.

AR staat voor Art Rare, een full-art versie van een gewone kaart, en komt overeen met wat Engelstalige sets een Illustration Rare noemen. SAR (Special Art Rare) zit een trede hoger: een nog zeldzamere full-art kaart met een voelbare, gestructureerde afwerking, gelijk aan een Engelse Special Illustration Rare.

Let op bij SR en UR, want daar zit een addertje onder het gras. Een Japanse SR (Super Rare) komt overeen met een Engelse Ultra Rare. Een Japanse UR (Ultra Rare), de gouden kaart, staat juist gelijk aan een Engelse Hyper Rare. Dezelfde letters, andere betekenis, dus reken je niet blind op de vertaling van het woord. Oudere Japanse kaarten, van vóór de Black & White-sets, gebruiken overigens gewoon dezelfde cirkel, ruit en ster als hierboven beschreven.

Het kaartnummer: waar in de set zit deze kaart

Onderaan staat ook een breuk, bijvoorbeeld 25/198. Het eerste getal is het nummer van de kaart binnen de set, het tweede het totale aantal kaarten in die set. Secret rares staan soms boven dat totaal, zoals 201/198, een teken dat de kaart buiten de reguliere setgrootte valt en vaak extra gewild is.

Waarom dit ertoe doet als je begint met verzamelen

Zodra je deze tekens kunt lezen, hoef je niet meer te gokken of een kaart bijzonder is. Je ziet het meteen: het setsymbool vertelt je waar hij vandaan komt, het zeldzaamheidsteken hoe schaars hij is binnen die set, en het kaartnummer of hij binnen of buiten de reguliere telling valt. Dat is ook precies waar we zelf op letten als we kaarten uitzoeken voor de shop. Benieuwd welke kaarten daaraan voldoen?